Frank van Strijen over Maatschappij 2.0
In de visie van U-Can-Do is het noodzakelijk om jongeren meer bij maatschappelijke ontwikkelingen te betrekken. We hebben jongeren nodig om tot nieuwe concepten en oplossingen te komen. Hoe kunnen we de brug slaan tussen jongeren en de maatschappij? Cor Mouwen ging in gesprek met: Frank van Strijen, een kenner van binnenuit als het gaat om jongeren. Cor legde Frank een aantal vragen voor.
Je hebt een boek geschreven over "Straatcultuur". Wat heeft je gedreven om juist dit thema te belichten?
Sinds een jaar of zeven
kom ik veelvuldig in contact met jongeren uit de straatcultuur. Hoewel ik absoluut mijn ogen niet gesloten heb voor het feit dat er (criminele) excessen in deze cultuur plaatsvinden, heb ik ook gemerkt dat er veel positieve zaken zijn. Zo functioneren deze jongeren bijvoorbeeld vanuit een krachtige wij-cultuur, waar in de zorg en loyaliteit aan elkaar een sterke norm is. Sinds twee halve jaar geef ik vanuit Jeugd enzo. (zie www.jeugdenzo.nl) trainingen aan professionals over omgaan met jongeren uit de straatcultuur. Ik heb gezien dat als mensen praktische handvatten krijgen om beter met deze straatcultuur overweg te kunnen, ze veel effectiever zijn in hun werk. Daarnaast is het zo dat kennis over deze cultuur vaak meer begrip oplevert voor deze jongeren. Dit begrip tempert vaak de frustraties waarmee zoveel werk relaties met jongeren vervuld zijn. Zowel de positieve effecten van de trainingen, als mijn betrokkenheid bij jongeren hebben geleid tot het schrijven van dit boek (“Van de straat” ISBN 9789088500527).
Zie je verschillen tussen verschillende soorten jongeren?
Hoewel er natuurlijk nog steeds veel subculturen onder jongeren zijn, zie ik steeds meer dat grenzen tussen deze subculturen vervagen. Naar mijn idee heeft dat twee oorzaken. Je ziet dat de straatcultuur niet subcultuur gebonden is, maar een soort overkoepelend effect heeft op jongeren. Dit heeft niet alleen betrekking op subculturen, maar ook op etniciteit, sociale status en intelligentie. Het tweede punt heeft te maken met sociale netwerken op Internet. Een jaar of 15 geleden waren subculturen vooral gefocust op idolen uit de muziekwereld. Tegenwoordig zijn jongeren zelf op sociale netwerken op Internet het middelpunt. Hierdoor vervagen de grenzen, maar het laat ook kopieergedrag sterk toenemen.
Waar hebben jongeren nu echt behoefte aan?
Het is natuurlijk lastig om deze vraag in één antwoord voor alle jongeren samen te vatten. Zelfs voor jongeren uit de straatcultuur zal het niet om een algemeen geldig antwoord gaan. Toch is er wel een rode draad te ontdekken. Veel jongeren hebben sterk de behoefte aan een plek waar ze zichzelf kunnen zijn, vriendelijke maar duidelijke gestelde grenzen en mensen die de kunst verstaan om door uiterlijk gedrag heen te kijken. Daarnaast heb ik vaak het idee dat jongeren behoefte hebben aan mensen die niet van hun onder de indruk zijn. Dit laatste zullen ze uiteraard nooit toegeven
Soms lijkt het wel een selffulfilling prophecy: Het algemene beeld is "jongeren deugen niet" en dus gaan de jongeren zich misdragen. Herken je dit? Wat ligt hieronder?
Als je de geschiedenis van de straatcultuur bekijkt, dan kom je onder ander uit op de gangcultuur. Gangcultuur is op haar beurt weer gebaseerd op het gedachtegoed van militante Afro-Amerikaanse groeperingen die zich verzetten tegen discriminatie en onderdrukking zoals dat veel in de jaren 50 en 60 plaatsvond. Het gevoel van onderdrukking, gediscrimineerd en afgewezen worden heerst nog steeds bij veel jongeren uit de straatcultuur. Je ziet het bijvoorbeeld ook vaak terugkomen in rapteksten, waarin veelvuldig over ”wij” en “zij” gesproken wordt. Je kunt dan inderdaad al snel spreken over selffulfilling prophecys. Jongeren die rondlopen met een structureel gevoel dat de maatschappij hen afwijst, zullen zich vervolgens op hun beurt weer zo gaan gedragen dat er ook aanleiding is voor die afwijzing. De cirkel is dan al snel rond. Veel jongeren uit de straatcultuur lopen met dit structurele gevoel van afwijzing rond. Hoewel dit nooit een excuus mag zijn voor negatieve gedragingen, is het wel goed om hier oog voor te hebben.
Je krijgt van mij een toverstafje. Je mag één wens doen. Wat ga je veranderen?
Als eerste zou ik wensen dat ik er nog 1000 wensen bij zou krijgen. Dat klinkt misschien een beetje flauw. Hoewel het met een groot deel van de jongeren goed gaat, is er een forse groep met wie het op zoveel terreinen misgaat dat er geen oplossing is die je in één zin kan samenvatten. Als het dan toch in een zin moet, dan zou ik wensen dat mensen de mogelijkheid zouden krijgen om elkaars motivaties en intenties te proeven. Ik spreek bijvoorbeeld vaak jongeren die zwaar gefrustreerd en wantrouwend zijn ten opzichte van de politie. Hoewel hun gedrag niet altijd optimaal is, hebben deze jongeren vaak veel potentie en het hart op de goede plek. Als ik vervolgens de politieagenten in kwestie spreek, dan tref ik oprechte dienders, die desbetreffende jongeren niet meer begrijpen en van uit frustratie ook niet altijd meer positief benaderen. Als beide groepen in staat zouden kunnen zijn om verder te kijken dan alleen maar de gedragingen, dan zou dat een hoop conflicten schelen.
Waarom deze wens? En wat zou dit betekenen voor bijvoorbeeld de overheid?
De overheid zit in een lastige situatie. De roep van de maatschappij om in het hier en nu zaken op te lossen en de druk van aankomende verkiezingen leiden er vaak toe dat er gezocht wordt naar instant oplossingen. Hoewel ik geen tegenstander ben van het incidenteel inzetten van een repressieve aanpak, om de ergste crisis te temperen, levert dit op de langere termijn geen intrinsieke gedragsveranderingen op bij jongeren. Daar is een hele andere benadering voor nodig.
RSS feed Commentaar