Frank van Strijen over Maatschappij 2.0
In de visie van U-Can-Do is het noodzakelijk om jongeren meer bij maatschappelijke ontwikkelingen te betrekken. We hebben jongeren nodig om tot nieuwe concepten en oplossingen te komen. Hoe kunnen we de brug slaan tussen jongeren en de maatschappij? Cor Mouwen ging in gesprek met: Frank van Strijen, een kenner van binnenuit als het gaat om jongeren. Cor legde Frank een aantal vragen voor.
Je hebt een boek geschreven over "Straatcultuur". Wat heeft je gedreven om juist dit thema te belichten?
Sinds een jaar of zeven
Sociaal-maatschappelijke dienstplicht
Rob Vinke 
Ook gepubliceerd in GIDSonline
De crisis van nu dreigt het zicht te benemen op het personeelstekort van straks. Voer een sociaal-maatschappelijke stage van twee jaar in, stelt Rob Vinke voor.
Het oog van de tornado
We naderen het oog van de crisistornado. Het wordt even oorverdovend stil. Het lijkt dat alles voorbij is. Dat is een vergissing. De wind steekt weer op. Nu van de andere kant en hij neemt heel snel in kracht toe. Velen gaan door met schuilgedrag, dus met de hand op de knip. Dan raast de tornado voorbij en is het tijd om de wonden te likken en de schop weer in de aarde te steken. Dan breekt ook de dubbele vergrijzingschaarste alle records. In de zorg en het onderwijs zijn de tekorten aan personeel rampzalig. Daarom moeten we snel overgaan op de sociaal-maatschappelijke dienstplicht.
Dienstplicht voor allen
In 1996 heeft Nederland de militaire dienstplicht, feitelijk de opkomstplicht, afgeschaft. Dat was geen slimme actie. Niet het afschaffen van de dienstplicht zelf, maar wel het niet tegelijkertijd invoeren van een sociaal-maatschappelijke dienstplicht voor jongens en meisjes.
Buiten de grote personele tekorten is er maatschappelijk sprake van te weinig waardering en magneetwerking voor sectoren als zorg, welzijn en onderwijs. Jonge mensen hebben geen interesse omdat ze nauwelijks een beeld hebben van de inhoud van het werk. Andere sectoren zijn favoriet omdat daarvan wel duidelijke beelden op het netvlies staan. Jarenlang wordt er geprobeerd om minder favoriete sectoren aantrekkelijker te maken. De ene na de andere campagnebus dendert door Nederland. Toch halen dergelijke campagnes weinig uit.
Er is meer aan de hand. Na de middelbare school worden vervolgopleidingen gekozen die vaak niet aansluiten bij de nog onrijpe interesses van de schoolverlaters. Gevolg is het veelvuldig switchen van opleidingen en suboptimaal presteren in de eerste twee studiejaren. Dat betekent veel uitval, veel desinteresse, veel uitstel, veel vertraging en weinig om trots op te zijn. Dat kan anders.
Na de middelbare school kunnen potentiële studenten de klassiek vertragende leerweg blijven volgen en na die periode, met een enorme studieschuld op zak, een weg proberen te vinden naar het passieparadijs dat we de carrière noemen. We kunnen ook een andere keuze bieden. Een sociaal-maatschappelijke stage. Niet even twee weken rondsnuffelen, een opstel schrijven en dan snel verder, maar een zware en degelijke oriëntatie in het sociaal- maatschappelijke speelveld. Bijvoorbeeld een periode van twee jaar verdeeld in zes blokken van vier maanden. De kandidaten kunnen zich daarbij in maximaal zes verschillende sectoren oriënteren.
Een duurzame sociaal-maatschappelijke stage van twee jaar zal bij menige deelnemer het vlammetje aansteken waardoor definitief een opleiding en baan in de betreffende sector wordt gekozen. In ieder geval zal er over en weer veel meer begrip ontstaan. De betreffende sectoren kunnen beschikken over een enorm potentieel aan stagiaires en de stageperiode van twee jaar werkend oriënteren kunnen we als maatschappelijke tegenprestatie honoreren met gratis vervolgonderwijs. Deze jonge mensen zullen veel gemotiveerder aan het werk gaan, ze weten precies waarvoor ze kiezen en ze zullen zonder studieschuld hun werkend leven kunnen voortzetten.
En de winnaar is?
Na een sociaal-maatschappelijke stage van twee jaar, voortgezet in een kosteloze gerichte studie zonder studieschuld maakt de samenleving, de organisaties in zorg en onderwijs en de studenten zelf tot grote winnaars.
